สีน้ำนมแม่ ที่แตกต่าง บอกอะไรกับเราบ้าง ?

สีของน้ำนมแม่

          ประโยชน์ของนมแม่ นั้น ถือว่าเป็นแหล่งพลังงานที่สำคัญของลูกน้อย คุณแม่ทุกคนอยากให้ลูกได้กินนมให้มากที่สุด สำหรับคุณแม่ที่ให้นมลูกอย่างต่อเนื่อง คงจะสงสัยว่าทำไมนมแม่ถึงมีการเปลี่ยนสี และสีที่เปลี่ยนไปนั้น ส่งผลเสียอะไรกับลูกน้อยของเราหรือเปล่า วันนี้เราจะมาหาคำตอบว่า สีน้ำนมแม่ ที่เปลี่ยนแปลง มีผลอะไรบ้าง ?

ปกติ สีน้ำนมแม่ จะต้องเป็นสีอะไร

          ถ้าพูดถึง สีน้ำนมแม่ คนส่วนใหญ่ก็มักจะนึกถึงสีขาว แต่จริงๆแล้วสีของน้ำนมแม่มีกี่สีกันแน่ ?

สีน้ำนมแม่

          น้ำนมของแม่จะมีด้วยกันทั้งหมด 3 ระยะ และระยะที่แตกต่างกันก็ทำให้สีน้ำนมแม่มีความแตกต่างเช่นกัน โดยไม่ได้มีเพียงแค่สีที่แตกต่าง แต่น้ำนมแม่ทั้ง 3 ระยะ ก็มีชื่อเรียกและสรรพคุณที่แตกต่างเช่นกัน โดยสีของน้ำนมแม่ต่างๆ มีดังนี้

 
ความแตกต่างของ สีน้ำนมแม่
 ความแตกต่างของ สีน้ำนมแม่

น้ำนมเหลือง (Colostrum)

          สีน้ำนมแม่ ในระยะนี้จะมีสีเหลือง เป็นน้ำนมแม่หลังคลอด น้ำนมระยะนี้จะออกมาในช่วง 1-7 วันหลังจากคลอดลูก โดยหัวน้ำนม หรือ นมแม่สีเหลือง เป็นน้ำนมที่มีประโยชน์ที่สุดในบรรดาน้ำนมแม่ทุกๆสี อุดมไปด้วยสารอาหารมากมายที่ช่วยสร้างภูมิคุ้มกัน และกระตุ้นการทำงานของลำไส้ น้ำนมในช่วงนี้จะมีปริมาณเม็ดเลือดขาวสูง สารอาหารที่พบในน้ำนมแม่สีเหลือง คือ แลคโตเฟอริน โปรตีน โซเดียมคลอไรด์ แมกนีเซียม และวิตามินมากมาย โดยเฉพาะ วิตามิน A และ วิตามิน K

 น้ำนมปรับเปลี่ยน (Transitional milk)

          ในระยะนี้ สีน้ำนมแม่ จะมีสีใส เลยมีอีกชื่อเรียกว่า นมแม่สีใส เป็นช่วงระยะการเปลี่ยนจากหัวน้ำนมเป็นน้ำนมแม่ อยู่ในช่วง 7-14 วันแรกหลังคลอดลูก น้ำนมแม่สีใสเป็นน้ำนมส่วนหน้าก่อนเข้าสู่ระยะน้ำนมสีขาว มีสารอาหารจำพวก คาร์โบไฮเดรต แลคโตส ช่วยพัฒนาสมองและสร้างภูมิคุ้มกัน แต่ข้อควรระวังคือ การกินน้ำนมแม่สีใสมากเกินไป จะทำให้ลูกน้อยถ่ายเป็นฟอง

 น้ำนมขาว (Mature milk)

          ในระยะสุดท้ายนี้ สีน้ำนมแม่ จะเป็นสีขาว หลังจากระยะนี้น้ำนมจะไม่มีการเปลี่ยนสีอีก หากไม่มีปัจจัยอื่นรบกวน อย่างเช่น หากคุณแม่ทานผลไม้ที่ช่วยบำรุงน้ำนม ก็จะมีผลทำให้ สีน้ำนมแม่เปลี่ยนไป ซึ่งน้ำนมแม่สีขาวนี้นั้น มีโปรตีนและไขมันสูงกว่าน้ำนมแม่สีใส สารอาหารที่พบในน้ำนมระยะนี้จะมี โอลิโกเเซคคาไรด์ซึ่งเป็นแหล่งอาหารสำคัญของจุลินทรีย์โพรไบโอติก ที่ช่วยลดอาการอักเสบและกระตุ้นระบบภูมิคุ้มกันในระบบทางเดินอาหาร โปรตีนเคซีน แลคโตเฟอริน อิมมูโนโกลบูลิน ไลโซไซม์ และซีรัมอัลบูมิน ช่วยยับยั้งการเจริญเติบโตของเชื้อโรค เพิ่มภูมิต้านทาน และมีกรดไขมัน อย่าง DHA และ AA ที่ช่วยในการพัฒนาระบประสาทและการมองเห็น

          นอกจากสีน้ำนมแม่ทั้ง 3 สีที่กล่าวมาก ยังสีน้ำนมอื่นๆอีก เช่น น้ำนมสีเขียว ที่เกิดจากการกิน หรือ สารอาหารที่มีสีเขียวผสมอยู่มาก เช่น สมุนไพรเร่งน้ำนม ผักโขม น้ำนมสีชมพู ส้ม หรือ แดง ส่วนมากเกิดจากการกินผลไม้มากเกินไป จนเป็นสาเหตุทำให้น้ำนมเปลี่ยนสีไป แต่ไม่มีอันตราย

อันตรายจากสีน้ำนมแม่ที่ปลี่ยนไป

อันตรายจาก สีน้ำนมแม่ ที่เปลี่ยนไป
อันตรายจาก สีน้ำนมแม่ ที่เปลี่ยนไป

          น้ำนมแม่ถึงจะมีสรรพคุณมากมาย แต่ก็มีสีน้ำนมที่ไม่ปลอดภัยเช่นกัน 

น้ำนมสีน้ำตาล

          น้ำนมจะมีสีน้ำตาลหรือสีสนิม เป็นสิ่งที่บอกถึงอาการ ภาวะน้ำนมมีเลือดปน อาจเกิดจากใช้เครื่องปั๊มน้ำนมและเปิดในระดับที่แรงเกินไป จนทำให้เส้นเลือดฝอยบริเวณเต้านมฉีดขาด ทำให้มีน้ำนมมีเลือดปนเข้าไปมาก จนทำให้น้ำนมเปลี่ยนสี การมีเลือดปนในน้ำนมหากมีเพียงเล็กน้อยจะไม่มีผลเสีย แต่ถ้ามีสีเข้มชัดมากเกินไป ควรหยุดให้นมชั่วคราวและรีบไปพบแพทย์ทันที

น้ำนมสีดำ

          น้ำนมสีดำ มักจะเกิดได้จากการที่คุณแม่ทานยาปฏิชีวนะ ที่มีชื่อว่า มิโนไซคลีน เป็นตัวยาที่ใช้เพื่อรักษาอาการติดเชื้อต่างๆ และอาจใช้ร่วมกับยาอื่นเพื่อรักษาอาการสิวอีกด้วย ยานี้นั้น อยู่ในกลุ่มของยาปฏิชีวนะ เตตราไซคลีน (Tetracycline antibiotics) ที่มีหลักการทำงาน โดยการหยุดยั้งการเจริญเติบโตของเชื้อแบคทีเรีย ซึ่งเป็นยาที่ไม่ควรทานในช่วงให้นมลูก หากคุณแม่นั้นจำเป็นต้องทานจริงๆ ควรขอคำปรึกษาจากแพทย์ก่อนรับประทาน

สีน้ำนมแม่ ระยะสีเหลืองสีน้ำนมแม่ 

สรุป

          คำว่าน้ำนมแม่อาจจะให้คนนึกถึงแต่สีขาว ทีนี้เราก็ได้ทำความรู้จักกับสีน้ำนมแม่ทั้งหมดแล้ว ว่าแต่ละสีมีสรรพคุณอะไรบ้าง สีไหนที่สำคัญต้องให้ลูกน้อยกินให้ได้ และสีไหนที่เป็นอันตรายควรหลีกเลี่ยง เพราะฉะนั้นคุณแม่มือใหม่ทุกคนควรหมั่นสังเกตสีน้ำนมของตัวเองตลอดเวลา เพื่อให้มั่นใจได้ว่า น้ำนมแม่ทุกหยดที่ลูกจะได้กินจะมีแต่ประโยชน์ และไม่มีโทษตามมาในภายหลัง